div>

Αποτελεί γενική ομολογία των ερευνητών (και όχι μόνο) ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική απέκτησε για πρώτη φορά από την ίδρυση της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας (1923) μία εξωστρεφή και πολυδιάστατη θεώρηση των εξελίξεων στο διεθνές πεδίο.

Η ριζοσπαστική αυτή στροφή της τουρκικής διπλωματίας άρχισε να υλοποιείται από το 2003 (μετά την εντυπωσιακή άνοδο στην εξουσία του ΑΚP) υπό τις υποδείξεις του καθηγητή Devetoglu, συμβούλου εξωτερικής πολιτικής του πρωθυπουργού Erdogan.

H διπλωματία του ΑΚP διέπεται από την αρχή του “νέο-οθωμανισμού” όπως αυτή εφαρμόστηκε κατά την περίοδο της Προεδρικής θητείας του Turgut Ozal (1990-93). Βασικό στοιχείο της “νέο-οθωμανικής” διπλωματίας είναι η αξιοποίηση του Ισλάμ ως εργαλείου πολιτικο-οικονομικής διείσδυσης της Τουρκίας στον πάλαι ποτέ Οθωμανικό χώρο (Βαλκάνια, Καύκασος, Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική) και όχι μόνο (Κεντρική Ασία, Υποσαχάρια Αφρική, Ν.Α Ασία).

Το Ισλάμ σε διττό ρόλο

Η Τουρκική διπλωματία χρησιμοποιεί το Ισλάμ είτε για να διεισδύσει σε αγορές (Βαλκάνια, Κεντρική Aσία) είτε για να διαδραματίσει ρόλο ειρηνοποιού παράγοντα σε χρονίζουσες περιφερειακές συγκρούσεις (Ιράν – ΗΠΑ, Συρία – Ισραήλ, Ισραήλ – Παλαιστίνη, Πακιστάν - Αφγανιστάν) και ενδεχομένως αύριο σε διενέξεις όπως Αζερμπαιτζάν – Αρμενία, Αλβανία – FYROM.

Μέχρι σήμερα έχει “παίξει” επιτυχημένα το “νέο-οθωμανικό” της ρόλο αναβαθμίζοντας τη γεωστρατηγική της θέσης στα “μάτια” τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ε.Ε. Φιλοδοξεί να καταστήσει σαφές (στους Ευρωπαίους) ότι η πλήρης ένταξη της στην Ένωση αποτελεί τη μοναδική λύση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και την επέκταση της επιρροής των Βρυξελλών στο χώρο της Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας.

(o καθηγητής Davutoglu)

Νέα οπτική διαχείρισης θεμάτων άμεσου ενδιαφέροντος.

Η διπλωματία του ΑΚP χαρακτηρίζεται και από μία ριζοσπαστική (για τη μέχρι σήμερα τουρκική πρακτική) διαχείριση των κλασσικών θεμάτων της εξωτερικής της πολιτικής (Κύπρος, Αρμενία, Κουρδικό).
Στο Κυπριακό, το ΑΚP στήριξε το σχέδιο Ανάν που ακύρωνε κατ’ ουσίαν τη νομική υπόσταση της ΤΔΒΚ (αποτέλεσε δε αφορμή πιθανού πραξικοπήματος επί αρχηγείας Οzkok).

Στο Αρμενικο, ο Πρόεδρος Gul αποδέχτηκε την πρόσκληση του Προέδρου Sarkysian να παρακολουθήσουν μαζί τον αγώνα ποδοσφαίρου των χωρών τους στη πρωτεύουσα της Αρμενίας, Erevan. Tρόπον τινά η τουρκική διπλωματία έσπασε ένα ταμπού με ιστορικό βάθος και δρομολόγησε την αναμενόμενη από πολλούς προσέγγιση των δύο χωρών.

Στο Κουρδικό, ο Εrdogan αποκατέστησε πλήρως τις διπλωματικές σχέσεις με τη Βαγδάτη και τους Κούρδους του Β. Ιράκ. Οι Τούρκοι είναι πρώτοι σε επενδύσεις και ανάληψη κατασκευαστικών έργων στην περιοχή. Την ίδια στιγμή η TRT (Δημόσια Τουρκική Ραδιοτηλεόραση) θα “βγάλει στον αέρα” το πρώτο κρατικό κανάλι σε 4 Κουρδικές διαλέκτους (αναμένεται αρχές 2009, λίγο πριν από τις τοπικές εκλογές στην Τουρκία) .
Με αυτό τον τρόπο στοχεύει να “σπάσει το μονοπώλιο” του δορυφορικού ROJ TV στη ενημέρωση και προπαγάνδα του PKK.

Mε εξαίρεση το Κυπριακό, οι “νέο-οθωμανικές” πρωτοβουλίες του ΑΚP στη διεθνή σκηνή αλλά επίσης και στα θέματα μείζονος σημασίας για την Τουρκία (Αρμενία, Κούρδοι) δεν εμποδίστηκαν από τις ΤΕΔ (μέσω του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας) γεγονός που αποκαλύπτει τη σχετική ανεκτικότητα του Στρατού έναντι του δόγματος Davutoglu.